De windsnelheidsmeter of anemometer
 
Om de windsnelheid te meten zijn er diverse instrumenten ontworpen en deze worden anemometer genoemd. Er zijn verschillende typen anemometers, waarbij van verschillende meetprincipes gebruik wordt gemaakt. Sommige anemometers meten de windsnelheid niet rechtstreeks, maar via metingen van warmte, druk of geluid: resp. de hitte-draadanemometer, de perslucht-anemometer en de sonische anemometer.
Andere anemometers maken gebruik van de druk die de wind op een voorwerp of een oppervlak uitoefent, zoals de drukbalanemometer,
de drukbuisanemometer en de drukplaatanemometer. Weer andere meten de omwentelingssnelheid (rotatiesnelheid) van een propeller of een
set cups (de rotatieanemometer).
 
Drukplaatanemometer
Dit type anemometer is zeer oud. Dit principe werd al gebruikt in 1450 door de Italiaan Leon Battista Alberti. Leonardo da Vinci (1452-1519) experimenteerde korte tijd later met de drukplaat. Het principe gaat als volgt,
de winddruk brengt een verticaal, scharnierend opgehangen plaat uit de neutrale stand. Door de winddruk komt de plaat onder een bepaalde hoek te hangen en is de maat voor de windsnelheid. De wildse vaan is een voorbeeld van een drukplaatanemometer.

Wildse vaan

Oude drukplaatanemometer, genoemd naar de ontwerper Wild. Hierbij is een plaat, met afmetingen van
150 x 300 mm en een gewicht van 200 gram, opgehangen aan een horizontale as, die dwars op een windvaan is geplaatst. Op die manier wordt de plaat altijd loodrecht op de windrichting gehouden. Langs de plaat is een boog geplaatst met pennen, die genummerd zijn van 1 t/m 8.

De uitslag van de plaat, de hoek dus die deze onder invloed van de wind maakt, is maat voor de windsnelheid. In 1860 werd de wildse vaan officieel aanbevolen voor gebruik in de meteorologie. Zelfs tot in de jaren 1950
was deze anemometer nog leverbaar door de Duitse firma Fuess. Hieronder volgt een vergelijking met de
schaal van Beaufort:
 
 
Drukbuis anemometer
 
Pen nummer Hoek in graden Windsnelheid Beaufort
1 0 0 0
2 4 2 2
3 15,5 4 3
4 31 6 4
5 45,5 8 5
6 58 10 6
7 72 14 7
8 80,5 20 9
 
Drukbuis anemometer
Dit type anemometer werd al in 1890 geconstrueerd door de Engelsman Dines. Deze anemometer wordt gebruik gemaakt van de winddruk.
Een buis wordt met behulp van een windvaan met de opening tegen de wind in gehouden. In de buis zal een overdruk ontstaan, doordat de binnenkomende lucht de buis niet onbelemmerd kan verlaten.

De Dines anemometer registreerde de gemiddelde windsnelheid over een bepaalde periode, en de sterkte en de frequentie van de windvlagen.
Deze meter gaf een een goed beeld van de interne structuur van de wind. Dit had tot resultaat dat de windsnelheden die in vele officiële de
19de eeuw uitgegeven publicaties vaak fout bleken te zijn.
 
Robinson anemometer 
 
Young windmolen anemometer
 
NRG40 Cup anemometer
 
De windmolenanemometer
Een andere vorm van mechanische anemometer is het winmolen type. Een propeller en een staart die op de zelfde as zijn gemonteerd kunnen we
uit hetzelfde instrument de windsnelheid en richting metingen. Deze meter wordt gebruikt in gevallen waarbij de richting en de luchtstroom het zelfde is, zoals in de het ventileren schachten van mijnen en gebouwen bijvoorbeeld, de windvaan, die als luchtmeters worden gebruikt en het beste meetresultaat geven. 
 
 
Hittedraad anemometer   
  Hittedraadanemometer
Een anemometer, waarbij de warmte-overdracht wordt gemeten van een elektrisch verwarmde metaaldraad aan de omringende lucht. Bij hoge windsnelheden wordt meer warmte aan de langsstromende lucht afgestaan dan bij lagere windsnelheden. Ook hierbij is het gemeten warmteverlies een maat voor de windsnelheid. 

Hittefilmanemometer

Het principe van deze anemometer is hetzelfde als de hittedraadanemometer. Er wordt echter bij de hittefilmanemometer gebruik gemaakt van een metalen strip in plaats van een draad.

Ultrasoon windrichting meter

De eerste sonische windrichting meters zijn in de jaren '70 ontwikkeld, ze maken gebruik ultrasone
geluidsgolven om windsnelheid en richting te meten. Hierbij wordt het tijdsverloop tussen het verzenden
en ontvangen van een geluidspuls over een bepaalde afstand wordt gemeten.

Er zijn vier ultrasone omvormers die als twee paren recht tegenover elkaar worden geplaatst. De sensors staan als één paar op een lijn van het Zuiden naar het Noorden en het andere paar op een lijn van het Westen naar Oosten. Het gebrek aan bewegende delen maakt deze sensor geschikt voor geautomatiseerde weerstations. 
 
Werking van een ultrasoon windmeter - Bron: Delta Ohm
 
https://www.catec.nl/Uploads/Images/USM-4_606_medium.jpg
Ultrasoon windmeter
 
De tegenover elkaar geplaatste sensoren ( 4 in totaal) genereren en ontvangen het ultrasone geluid. Wanneer het windstil is heeft het signaal een bepaalde tijd nodig om de ontvanger te bereiken. Vindt er luchtverplaatsing plaats (er is wind aanwezig) dan zal het signaal iets afbuigen waardoor
de tijd langer wordt. Uit deze tijdsverandering wordt de windsnelheid berekend. Omdat er in een hoek ten opzichte van elkaar wordt gemeten door
de twee paren sensoren is het op basis hiervan tevens mogelijk om te bepalen waar de wind vandaan komt. De windrichting wordt op deze manier bepaald. 

Eolische anemometer

Een windsnelheidsmeter die gebruik maakt van het principe van de eolische geluiden. Eolische tonen, die ontstaan doordat de lucht langs een obstakel strijkt, zijn een functie van de windsnelheid. De eolische anemometer wordt in de moderne meteorologie niet meer gebruikt. 
 
Bronnen: Wikipedia, weerclubgouda, Munro-group, Delta Ohm