Volks en heiligen weerspreuken
 
Wij zijn in onze huidige maatschappij maar verwend met ons vermogen om met redelijke betrouwbaarheid weerberichten op te kunnen stellen. Natuurlijk zitten de meteorologen er ook wel eens naast, maar de natuur laat zich nu eenmaal niet wet voorschrijven. Tot ver in de 19e eeuw moesten we het doen zonder het weerbericht.
Maar onze vooronders stonden veel dichter bij de natuur dan wij tegenwoordig.

Hoe anders was dit vroeger. Slecht weer, van langdurige droogte tot hevige stortregens, koude of juist hitte kon de oogst laten mislukken met hongersnoden tot gevolg. Daarom zocht men vroeger al naar middelen om het weer te kunnen 'voorspellen'. Ook zocht Dit vertaalde zich in weerspreuken, welke de landman enig houvast gaf in oogstverwachtingen of het weersverloop voor een bepaalde tijd. Veel van deze spreuken bevatten een kern van waarheid, anderen zijn soms vergezocht. Maar vrijwel altijd roepen de spreuken een verwachtingspatroon op van het komende weer. Weerspreuken zijn al letterlijk zo oud als de weg naar Rome. Op kleitabletten van de Assyriërs vinden we al weerspreuken. Veel spreuken zijn geënt of beïnvloed door (bij)geloof, sterrenwichelarij of een smeltkroes van een allegaartje met wat van alles wat.

BIJGELOOF

Slecht weer was er de oorzaak van een straf van God of Afgoden of het werk van duivelse machten en demonen.
Door God of de Afgoden te aanbidden en/of offers te brengen kon het betere weer worden afgedwongen. De angst voor slecht weer was groot. Oogsten konden mislukken en dat betekende honger leiden of zelfs hongersnoden met veel sterfte. Gevallen engelen veroorzaakten bliksem en dat kon het beste bestreden worden met palmtak en gewijd water of je kon een kruis slaan. Zo was er voor slecht weer type wel een remedie. 

RELIGIE

De oude volkeren op aarde zochten hun heil en troost in vele Goden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze een grote stempel gedrukt hebben op de maatschappij. Tegenwoordig vinden hun invloed nog terug in de namen van bijvoorbeeld de weekdagen en gekerstende christelijke feestdagen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat onze voorvaderen ook Goden inriepen voor het weer. Zo hadden de Grieken als Weergod Zeus, de Romeinen deden het met Jupiter en de Germanen brachten offers aan Thor. De christelijke leer is niet anders. God is verantwoordelijk
voor het weer. De onderstaande teksten maken dat nog eens duidelijk:

PLANTEN EN DIEREN ALS WEERSVOORSPELLERS

Het geloof in een soort zesde zintuig bij planten en dieren is al oud. En er zijn wonderlijke feiten bekend: waarom blaffen de honden voor de uitbarsting van een vulkaan of een voor een aardbeving, voordat de bevolking iets van
deze verschijnselen merkte?

Dieren zijn in staat om micro trillingen waar te nemen waar de mens niet gevoelig voor is. Soms berust het gedrag van dieren en vooral van planten op gewone natuurkundige processen. Zo meenden omwonende van de dierentuin
van Heampstead dat de zeeleeuwen door te blaffen regen voorspelden. Naderhand bleek dat men de dieren hoorde
bij zuidwestenwind en bij deze windrichting regent het nu eenmaal.

BLOEMEN SLUITEN EN BLADEN KRULLEN

Voortekenen van regen zouden zijn: sterk geuren van bloemen, het sluiten van bloemen overdag, het krullen van bladen, het sluiten van dennenappels en sterk geuren van berken. Dit is slecht een reactie op de luchtvochtigheid, gebrek aan het licht en daling van de luchtdruk.

Voorteken van een strenge winter zouden zijn: veel groen in het loof in Oktober (Oktobertooi met groen blad, duidt vaak een strenge winter aan). We kunnen beter letten op de bladverkleuring dan op het vallen. Een vroege bladverkleuring geeft iets meer kans op een milde winter. In de praktijk is deze regel nutteloos.

Foto's: janligthartgenootschap, volkoomen.nl