Donderglas of waterbarometer
 
De Nederlander Cornelis Drebbel heeft de oudst bekende barometer, de motus perpetuus, voorloper van het donderglas omstreeks 1610 uitgevonden, al wordt de vinding in 1619 in een
document toegeschreven aan ene Gijsbrecht de Donckere. In het tweede kwart van de 17de eeuw werd Drebbels principe vereenvoudigd en verscheen het donderglas ten tonele.
In het reservoir bevindt zich een constante hoeveelheid lucht. Wanneer de druk van de buitenlucht stijgt, drukt deze het water in de tuit omlaag. De lucht in het reservoir wordt dan iets samengedrukt, totdat de druk in het reservoir gelijk wordt aan die erbuiten. Als de druk van de buitenlucht daalt, zet de lucht in het reservoir uit en drukt het water in de tuit omhoog.

Donderglazen werden zowel op schepen gebruikt als aan de wal. De uitdrukking ‘gedonder in de glazen’ komt van dit donderglas vandaan. Johann Wolfgang von Goethe bestudeerde rond
1792-93 het donderglas en populariseerde het in Duitsland, waar het een Goetheglas wordt genoemd, hetgeen als apocrief dient te worden beschouwd.
Een andere discutabele benaming is waterbarometer.

Donderglazen zijn geen nauwkeurige meetinstrumenten; ze reageren niet alleen op luchtdruk maar ook op temperatuur. Mits opgehangen in een ruimte waar de temperatuur redelijk constant is, vormt het donderglas echter een snel reagerende indicator voor atmosferische drukverschillen. Donderglazen werden tot in de 20ste eeuw als geliefd ‘waterweerglas’ vervaardigd. De hieronder afgebeelde exemplaren zijn replica’s.

Donderglazen, later ook wel Goethe barometers genoemd, waren vaak op VOC-schepen aanwezig. De uitdrukking "gedonder in de glazen" komt hier vandaan. Deze types barometers of donderglazen reageren ook op temperatuurverschillen, ze worden dan ook niet meer gebruikt om een betrouwbaar weerbeeld te zien. Echter de donderglazen zijn natuurlijk wel een prachtig geschenk!

Een ander verhaal over donderglazen is het volgende; Toen de Moren in 711 in Spanje Cordoba stichtten, hadden deze al gelijksoortige barometers bij zich. In die tijd waren de Moren de beste wetenschappers in de wereld, en hadden ze kennis van zaken die in Europa nog onbekend waren.
 
Orgineel model uit 1620
 
Weervoorspelling
 
Tafelmodel donderglas 
 
De werking van een donderglas 
 
Het donderglas is voor ongeveer tweederde gevuld met gekleurd water. Als de luchtdruk hoog is, wordt het water in het tuitje omlaag gedrukt, het water in de pot komt dus omhoog.
De lucht in de pot wordt een beetje samengeperst.

Bij een lage luchtdruk werkt het omgekeerd dan staat het hoger in het tuitje en lager in de pot, het wil wel eens voor komen dat het water zo hoog in het tuitje staat dat het erover heen loopt,
dan  is de luchtdruk extreem laag. 
 
 
Standen van het water in de tuit
 Langzaam stijgen van het water in de tuit:  naderende storm, die binnen 8 tot 24 uur kan opsteken, mits hij niet van
 richting verandert.
 Snel stijgen van het water een storm nadert en is al in de
 buurt.
 Als hij van richting verandert dan zal het water snel weer dalen.
 Het water loopt uit de tuit:  Een plaatselijke storm nadert snel en kan elk moment losbarsten.
 Snel dalen van het waterpeil tijdens een storm:  de storm is voorbij.
 Waterstand constant rond het midden van de hals:  mooi bestendig weer.
 
Het vullen van een donderglas: 
 
Vul een bak ca. 15 cm hoog met koud gedestilleerd water. Giet in een andere bak dezelfde hoeveelheid warm water. Neem de onderkant van het glas en dompel het in het warme water tot er bellen opstijgen. Dompel het glas nu onmiddellijk in het koude water. Het glas neemt het koude water op.

Herhaal deze procedure tot het glas ongeveer half vol is. Wacht nu twee uur tot het water op kamertemperatuur is. Draai het glas om en laat de helft van het vloeistof in de indicatorbuis uitlopen. Kleur het water nu naar wens met de kleurstof. 
 
Plaatsing van een donderglas:  
 
Plaats de barometer enkel op een plaats waar hij niet aan grote temperatuurschommelingen wordt blootgesteld. (Niet op/boven de verwarming of aan het venster) Vermijd direct zonlicht.   
 
Bronnen: Wikipedia, amazon  
   
 
 
web design florida